Kraj i jego mieszkańcy

Skarby kultury i sztuki, muzea

Bamberger Reiter, © Bayern Tourismus
Bamberger Reiter
© Bayern Tourismus

Kultura i sztuka obecne są w Bawarii na każdym kroku. Wspaniałe zamki i okazałe katedry kształtują panoramy bawarskich miast. Muzea kryją wiele skarbów kultury i sztuki z całego globu, ze wszystkich epok i we wszystkich stylach. Można tu podziwiać przeszło 100.000 zabytków architektury i zwiedzić ponad 1.2000 muzeów i zbiorów. Słynne bawarskie zamki i muzea jak magnes przyciągają ponad 20 milionów odwiedzających rocznie. Dzięki imponującej różnorodności wystawionych dzieł Bawaria jest jednym z najważniejszych adresów dla miłośników sztuki. Tak bogata spuścizna kulturowa oznacza naturalnie ogromną odpowiedzialność. Wolne Państwo Bawarii przeznacza około 500 milionów EUR rocznie na rzecz kultury i sztuki, z czego 35 milionów EUR kosztuje ochrona zabytków.

Zabytki o światowej randze można napotkać we wszystkich częściach Bawarii. Zacznijmy od katedry w Bambergu (Bamberger Dom), ważnego przykładu archiktektury romańskiej, wzniesionej przed ponad tysiącem lat przez cesarza Henryka II. Znajduje się tu jedno z najsłynniejszych niemieckich dzieł sztuki: Jeździec Bamberski (Bamberger Reiter). Norymberski Kościół św. Wawrzyńca (St. Lorenz-Kirche) otwiera szereg wielkich gotyckich kościołów, który wieńczy monachijska Katedra Najświętszej Marii Panny (Dom zu Unserer Lieben Frau, Frauenkirche). Augsburg - miasto Fuggerów – szczyci się swym reprezentacyjnym ratuszem, perłą renesansu na północ od Alp. Architektura barokowa ukazuje w Bawarii cały swój przepych i bogactwo: czy to w monumentalnej, zaprojektowanej przez Balthasara Neumanna rezydencji biskupiej w Würzburgu (Würzburg), czy też w niezliczonych kościołach wiejskich, z których najbardziej znanym jest obiekt sakralny w Wies. Walhalla niedaleko Ratyzbony (Regensburg), widoczna z daleka marmurowa świątynia z popiersiami wybitnych osobistości, wzniesiona została za panowania króla Ludwika I i jest świadectwem jego zachwytu Grecją. Z kolei słynny zamek Neuschwanstein jest obrazem świata fantazji króla Ludwika II. Należne miejsce znajduje w Bawarii również architektura nowoczesna. Jej doskonałym przykładem są zaskakujące odwagą i pomysłowością obiekty sportowe monachijskiego Parku Olimpijskiego (Olympiapark), którego do dziś fascynująca konstrukcja tworzy największy „namiotowy” dach świata. 

Bawarskie muzea to prawdziwe skarbce. Monachijskie galerie malarstwa w Starej (Alte Pinakothek) i Nowej Pinakotece (Neue Pinakothek) zalicza się do najważniejszych zbiorów świata. Zawierają one dzieła takich twórców jak Dürer, Rembrandt, Caspar David Friedrich i wielu innych. Gemańskie Muzeum Narodowe (Germanisches Nationalmuseum) w Norymberdze (Nürnberg) jest dziś największą w Niemczech placówką poświęconą historii sztuki. Posiada ono obszerne zbiory dokumentujące kulturę od starożytności po współczesność. W ostatnim okresie udostępnione zostały zwiedzającym dalsze spektakularne instytucje, będące świadectwem bogactwa życia kulturalnego w Bawarii: Muzeum Georga Schäfera w Schweinfurcie (Museum Georg Schäfer Schweinfurt), Nowe Muzeum w Norymberdze (Neues Museum Nürnberg), Muzeum Fantazji w Bernried nad Starnberger See (Museum der Phantasie Bernried) i Pinakoteka Sztuki Współczesnej w Monachium (Pinatkothek der Moderne München). W jej bezpośrednim sąsiedztwie powstało Muzeum Brandhorstów (Sammlung Brandhorst) zawierające cenną kolekcję sztuki współczesnej.

Liczba muzeów w porównaniu z innymi krajami związkowymi

Bawaria 816
Badenia-Wirtembergia 784
Nadrenia Północna-Westfalia 510
Niemcy ogółem 4712

Źródło: Federalny Urząd Statystyczny 2005

Organizacja ochrony zabytków i opieki nad zabytkami

Partnerami obywatelek i obywateli są w tym zakresie przed wszystkim Krajowy Urząd Konserwacji Zabytków oraz organy ochrony zabytków niższego poziomu administracji publicznej. Ze swoimi problemami mogą się do nich zwracać właściciele nieruchomości, inwestorzy, deweloperzy, projektanci, architekci itd. Jednostki te udzielają informacji na temat postępowań o wydanie pozwoleń na budowę i innych wymaganych zezwoleń, konserwacji i użytkowania zabytków architektury, możliwości finansowania itp.

Najwyższy organ ochrony zabytków:

Ministerstwo Nauki, Badań i Sztuki

Gremium doradcze: Krajowa Rada Ochrony Zabytków

Organy ochrony zabytków wyższego poziomu administracji publicznej: rejencje

Organy ochrony zabytków niższego poziomu administracji publicznej: starostwa powiatowe, gminy i miasta na prawach powiatu oraz miasta: Ulzenau w Dolnej Frankonii (Unterfranken), Burghausen, Feuchtwangen, Friedberg, Germering, Sulzbach-Rosenberg i Waldkraiburg, gmina targowa Garmisch-Partenkirchen i gmina Vaterstetten

Urząd specjalistyczny ds. ochrony zabytków: Bawarski Krajowy Urząd Konserwacji Zabytków